Meeldauw op een appelboom herken je aan een wit, poederachtig laagje op de jonge scheuten, bladeren en bloesems. Het is een schimmelziekte die, als je niets doet, de groei van je boom serieus kan afremmen. Gelukkig kun je meeldauw bij een appelboom op een aantal manieren aanpakken, zowel preventief als curatief.
Wat is meeldauw bij een appelboom?
Meeldauw bij appelbomen wordt veroorzaakt door de schimmel Podosphaera leucotricha. Deze schimmel overwintert in de knoppen van de boom en wordt elk voorjaar opnieuw actief. Zodra de temperaturen stijgen en de lucht warm maar vochtig is, verspreidt de schimmel zich snel via sporen die de wind meevoert. Je ziet de aantasting het eerst op de jongste blaadjes en scheuten direct na het uitlopen van de knoppen.
Aangetaste bladeren krullen vaak omhoog, worden klein en misvormd, en zijn bedekt met dat kenmerkende witte poeder. Bloesemtrossen kunnen ook worden aangetast, wat direct ten koste gaat van de vruchtzetting. Bij ernstige aantasting groeien scheuten nauwelijks door en blijft de boom achter in zijn ontwikkeling.
Hoe herken je meeldauw op een appelboom?
De witte poederige laag is het duidelijkste signaal. Anders dan bij sommige andere schimmelziekten droogt het poeder niet op en verdwijnt het niet vanzelf in de regen, omdat meeldauw juist droog, warm weer nodig heeft om te groeien. Dat maakt meeldauw anders dan bijvoorbeeld appelschurft, die bij aanhoudend nat weer de kop opsteekt.
Let vooral op deze signalen:
- Witte, meelachtige vlekken op jonge blaadjes en scheuten
- Opgerolde of misvormde bladeren vlak na het uitlopen
- Aangetaste bloesems die vroegtijdig afvallen
- Vertraagde groei van nieuwe scheuten
- Grijs-wit poeder op de toppen van twijgen eind van het seizoen
Meeldauw bij appelbomen bestrijden: zo pak je het aan
De eerste stap is altijd het weghalen van aangetast materiaal. Knip aangetaste scheuten weg, bij voorkeur direct na de bloei of zodra je de aantasting ziet. Snoeier dan minstens tien centimeter terug tot in gezond hout. Verwijder de afgeknipte delen direct van het terrein en gooi ze niet op de composthoop, want de schimmelsporen overleven daar en infecteren later opnieuw je tuin.
Gevallen bladeren in de herfst verzamelen is net zo belangrijk. De schimmel overwintert in de knoppen, maar sporen kunnen ook op dood blad op de grond blijven zitten. Door al het gevallen blad te verzamelen en te vernietigen (via de gft-container of gemeentelijk groenafval, niet composteren), verklein je de infectiedruk voor het volgende jaar aanzienlijk.
Wil je de schimmel direct aanpakken, dan zijn er een paar opties:
- Natriumbicarbonaat (zuiveringszout): een oplossing van circa 1 gram per liter water, gespoten op de aangetaste delen, verhoogt de pH op het bladoppervlak en remt de schimmelgroei. Herhaal dit elke week tot twee weken.
- Zwavel: zwavelbevattende middelen zijn toegelaten in de biologische teelt en werken goed preventief én curatief tegen meeldauw. Spuit bij droog, bewolkt weer en niet bij temperaturen boven 25 graden Celsius, want dan kan bladschade optreden.
- Plantensterking op basis van kalium of kiezelzuur: deze middelen versterken de celwand van het blad, waardoor de schimmel minder makkelijk kan indringen. Ze werken het beste als preventief middel aan het begin van het seizoen.
Chemische schimmelbestrijders op basis van myclobutanil of tebuconazool zijn ook verkrijgbaar voor particulier gebruik. Deze werken doeltreffend, maar zijn ingrijpender voor het bodemleven en nuttige insecten. Kies er alleen voor als de aantasting ernstig is en andere methoden onvoldoende helpen.
Voorkomen is makkelijker dan genezen
Een goede standplaats helpt al een heel eind. Appelbomen in een te beschutte, donkere hoek met weinig luchtcirculatie zijn gevoeliger voor meeldauw. Zorg dat er voldoende ruimte is tussen de takken door regelmatig te snoeien, zodat lucht en licht goed bij de boom kunnen komen.
Meeldauwresistente appelrassen zijn de makkelijkste preventie. Rassen als ‘Topaz’, ‘Rewena’ en ‘Florina’ zijn van nature minder gevoelig dan klassieke rassen zoals ‘Cox’s Orange Pippin’ of ‘Elstar’. Als je een nieuwe appelboom plant, is de rassenkeuze het eerste en effectiefste middel tegen meeldauw.
Overmatig stikstofbemesting maakt de boom extra kwetsbaar, want weelderig, zacht bladweefsel is makkelijker aan te tasten. Gebruik liever een uitgebalanceerde meststof en geef je boom niet meer stikstof dan hij nodig heeft.
Meeldauw op een appelboom is vervelend, maar goed te beheersen als je consequent bent. Snoei aangetaste delen weg, ruim gevallen blad op in de herfst, kies voor resistente rassen en houd de luchtcirculatie in de boom goed op orde. Daarmee houd je de schimmel het hele seizoen onder controle zonder dat je meteen naar zware middelen hoeft te grijpen.
