Een zelfbestuivende kersenboom produceert fruit zonder dat er een tweede kersenboom in de buurt hoeft te staan. Dat maakt hem ideaal voor kleine tuinen waar maar ruimte is voor één boom. Je hoeft niet te rekenen op bestuiving door een andere variëteit; de bloemen bevruchten zichzelf. Wel helpt bezoek van bijen altijd om de opbrengst te verhogen.
Niet elke kersenboom is zelfbestuivend. De meeste traditionele rassen zijn zelfsteriel en hebben een tweede boom nodig als bestuiver. Kies je bewust voor een zelfbestuivende variëteit, dan ben je zeker van kersen, ook als je buren geen kersenbomen hebben.
Waarom een zelfbestuivende kersenboom kiezen?
De grote praktische reden is ruimtebesparing. Gewone zoete kersenbomen worden zonder snoei makkelijk 8 tot 10 meter hoog en vragen altijd een tweede boom als bestuiver. Zelfbestuivende rassen zijn er ook in halfstam of compacte vormen, die je kleiner kunt houden. Heb je maar één plek in de tuin, dan is een zelfbestuivende kersenboom de enige manier om daadwerkelijk oogst te halen.
Een ander voordeel is de betrouwbaarheid van de oogst. Bij zelfsteriele rassen hangt de vruchtzetting af van de timing van de bloei bij twee bomen en de aanwezigheid van insecten. Bij een zelfbestuivende boom is die afhankelijkheid kleiner. De bloem bevat zowel mannelijk als vrouwelijk stuifmeel dat met elkaar kan samenwerken.
De beste zelfbestuivende kersenboomrassen
Er zijn een paar rassen die keer op keer worden aanbevolen voor thuistuinen, omdat ze goed zelfbestuivend zijn én smakelijke kersen geven.
- Lapins: Een van de populairste zelfbestuivende rassen. Lapins geeft grote, donkerrode kersen met een stevige, zoete smaak. De boom is redelijk compact en draagt al na een paar jaar. Hij heeft ook waarde als bestuiver voor andere rassen in de buurt.
- Stella: Een van de eerste écht betrouwbare zelfbestuivende kersenboomrassen en nog altijd een vaste waarde. Stella geeft donkerrode, sappige kersen in juli. De boom groeit vrij fors, maar is goed te snoeien. Stella wordt ook vaak gebruikt als bestuiver voor niet-zelfbestuivende rassen.
- Sunburst: Een kruising van Stella en een andere variëteit. De vruchten zijn groot en donkerrood, rijpen in juni en zijn aangenaam zoet. Sunburst blijft iets compacter dan Stella en is daarmee een goede keuze voor een middelgrote tuin.
- Sweetheart: Rijpt laat in het seizoen, in augustus, waardoor je de oogstperiode kunt verlengen als je meerdere rassen combineert. De kersen zijn groot en zoet. Sweetheart is ook zelfbestuivend en wordt als een moderne, betrouwbare variëteit beschouwd.
- Kordia: Strikt genomen niet volledig zelfbestuivend bij alle omstandigheden, maar wordt soms in dit rijtje genoemd vanwege de uitstekende vruchtgrootte en smaak. Check bij aankoop altijd even of het exemplaar dat je koopt als zelfbestuivend is gecertificeerd.
Waar let je op bij de aankoop?
Op het etiket van een kersenboom staat soms “gedeeltelijk zelfbestuivend”. Dat betekent dat de boom beter presteert met een tweede boom in de buurt, maar ook alleen al vruchten zet. Volledig zelfbestuivende rassen zoals Lapins en Stella hebben die extra boom niet nodig voor een goede oogst.
Let ook op de onderstam. Kersenbomen worden geënt op een onderstam die de uiteindelijke hoogte en groeisnelheid bepaalt. Op de onderstam ‘Gisela 5’ blijven bomen compact, rond de 3 tot 4 meter. Op een meer krachtige onderstam kunnen ze het dubbele bereiken. Voor een kleine tuin kies je het best voor een compacte onderstam.
Tot slot: koop bij een gespecialiseerde boomkweker of fruitbomenspecialist in plaats van een doe-het-zelfzaak. De kans is groter dat je een correct gelabeld en gezond exemplaar krijgt, en dat de medewerker je goed kan adviseren over het ras dat past bij jouw tuingrootte en grondsoort.
Zelfbestuivende kersenboom planten en verzorgen
De beste planttijd is in het najaar (oktober tot november) of vroeg in het voorjaar (februari tot maart), als de boom in rust is. Kies een zonnige plek; kersenbomen houden van minstens 6 uur directe zon per dag. Ze groeien het best in doorlatende, licht lemige grond. Staand water is funest voor de wortels.
Snoei een zelfbestuivende kersenboom bij voorkeur in de zomer, direct na de oogst. Snoeien in de winter vergroot het risico op schimmelinfecties, met name morellen en Monilia. Verwijder ingroeiende, kruisende of zieke takken en houd het hart van de boom licht zodat lucht en licht goed kunnen doordringen.
De eerste jaren hoef je weinig te bemesten. In een wat armere tuin kun je elk voorjaar een beetje compost rondom de stam werken, niet direct tegen de stam aan. Te veel stikstof zorgt voor veel bladgroei maar weinig bloemen en daarmee weinig kersen.
Veel gestelde vragen over de zelfbestuivende kersenboom
Geeft een zelfbestuivende kersenboom net zoveel kersen als twee bomen? Meestal iets minder dan twee goed op elkaar afgestemde bomen, maar voor een doorsnee tuin is de opbrengst ruim voldoende. Bijen die toch bezoeken verhogen de oogst merkbaar.
Kan ik een zelfbestuivende kersenboom in een pot houden? Ja, op een compacte onderstam zoals Gisela 5 lukt dat redelijk. Gebruik een grote pot (minstens 60 liter) met goede afwatering en reken op extra water en voeding in de zomer.
Wanneer draagt een zelfbestuivende kersenboom voor het eerst? Dat hangt af van de onderstam en het ras. Op een krachtige onderstam kan het 4 tot 6 jaar duren. Op een zwakke tot halfzwakke onderstam draagt de boom soms al na 2 tot 3 jaar de eerste kersen.
Een zelfbestuivende kersenboom is de meest praktische keuze als je in een kleine tuin toch zelfgeplukte kersen wilt. Lapins en Stella zijn de meest betrouwbare en breed verkrijgbare opties. Let bij de aankoop op de onderstam, zoek een zonnige plek en zorg voor goede drainage. Dan geeft de boom jarenlang plezier met een jaarlijkse oogst.
