Een blauwe bes plant je het beste van september tot november of van februari tot maart. Buiten deze periodes kan de struik aanslaan, maar de kans op succes is kleiner omdat de plant dan in volle groei is en meer stress ervaart. Kies een zonnige, beschutte plek: blauwe bessen houden van warmte en verdragen geen harde wind goed.
De juiste plek kiezen voor blauwe bessen
Blauwe bessen zijn kieskeurig over hun standplaats. Ze groeien het best op een plek waar ze minstens zes uur per dag directe zon krijgen. Een beschutte hoek in de tuin, bijvoorbeeld langs een muur of schutting op het zuiden, is ideaal. Op een te schaduwrijke plek produceert de plant minder bessen en verloopt de rijping trager.
De bodem is minstens zo belangrijk als de lichtinval. Blauwe bessen groeien van nature op zure grond, met een pH tussen 4,0 en 5,5. Dat is beduidend zuurder dan de meeste tuingronden in Nederland. Meet de pH van je grond met een eenvoudige testset uit de tuinwinkel. Ligt de pH hoger dan 5,5, dan zul je de grond moeten aanpassen voordat je gaat planten.
Blauwe bessen planten: stap voor stap
- Stap 1: Grond voorbereiden. Meng de uitgegraafde grond met veenmos of rododendrongrond om de zuurgraad te verlagen. Vermijd kalk of stalmest, want die verhogen juist de pH.
- Stap 2: Plantgat graven. Graaf een kuil van ongeveer 50 bij 50 centimeter en minstens 40 centimeter diep. Bij zware kleigrond is het slim om de bodem te verbeteren met een laag zand om wateroverlast te voorkomen.
- Stap 3: Plant inzetten. Zet de struik op dezelfde diepte als hij in de pot stond. Dieper planten belemmert de groei. Druk de grond goed aan rondom de wortels.
- Stap 4: Mulchen. Dek de grond rondom de plant af met een laag boomschors of houtsnippers van 5 tot 10 centimeter dik. Dit houdt vocht vast, houdt onkruid tegen en zorgt dat de bodem langzaam verder verzuurt.
- Stap 5: Goed natgieten. Geef de plant na het planten ruim water. Blauwe bessen hebben ondiepe wortels en drogen snel uit, zeker in de eerste weken na het planten.
Plant meerdere struiken naast elkaar
Blauwe bessen zijn niet volledig zelfbestuivend. De meeste rassen produceren veel meer vruchten als er een andere struik van een ander ras vlakbij staat. Plant bij voorkeur twee of drie verschillende rassen op een onderlinge afstand van ongeveer 1,5 meter. Dat is genoeg voor kruisbestuiving door bijen en hommels, en het zorgt ook voor een langere oogstperiode omdat niet alle rassen tegelijk rijpen.
Pot of volle grond?
Heb je geen zure tuingrond en wil je die niet volledig omwerken? Dan is een grote pot of houten bak een goede oplossing. Gebruik dan uitsluitend rododendrongrond of een speciaal bessen-substraat. Een pot van minimaal 50 liter is aan te raden voor een volwassen struik. In een te kleine pot droogt de grond te snel uit en heeft de plant onvoldoende ruimte voor zijn wortels.
Het nadeel van potten is dat je vaker moet gieten, zeker in de zomer. Controleer de vochtigheidgraad van de grond regelmatig door een vinger in de aarde te steken. Voelt het droog aan op 5 centimeter diepte? Dan is het tijd om water te geven.
Wat je beter kunt vermijden
Geef blauwe bessen geen gewone universele meststof met veel stikstof of kalk. Dat verstoort de zuurgraad en kan de plant op termijn beschadigen. Gebruik liever een zuurminnende meststof (verkrijgbaar als rododendronmest) en geef die in het voorjaar, vlak voor de groei op gang komt. Leidingwater is in veel regio’s kalkrijk: wil je zeker zijn, geef dan regenwater of gedestilleerd water als je in een pot teelt.
Wacht ook niet met planten tot het midden van de zomer. Een blauwe bes die in augustus in volle groei of vrucht staat, heeft het zwaar als je hem dan verplant. De kans dat hij goed aanslaat, is dan een stuk kleiner dan bij aanplant in de aanbevolen periodes in het najaar of het vroege voorjaar.
Als je de grond goed voorbereidt, de juiste periode aanhoudt en voor een zonnige plek kiest, heeft een blauwe bes alle kans om zich goed te vestigen. Na een jaar of twee begint de struik serieuze hoeveelheden vruchten te produceren, en bij goede verzorging gaat een gezonde plant tientallen jaren mee.
