Kippen kunnen niet zwemmen. Ze hebben geen zwemvliezen, hun veren zuigen water op in plaats van het af te stoten, en ze missen het instinct om zich in dieper water staande te houden. Gooit een kip per ongeluk in een plas of vijver, dan is de kans op verdrinking groot als ze er niet snel zelf uit kunnen klimmen.
Toch betekent dat niet dat kippen altijd doodsbang zijn voor water. Er zijn genoeg kippenhouders die zien dat hun dieren graag even met de poten in een ondiepe bak plonzen op een warme dag. Trappelen doen ze vrolijk, drijven lukt ze even, maar actief zwemmen zoals eenden dat doen is voor een kip gewoon niet weggelegd.
Waarom kunnen kippen niet zwemmen?
Het belangrijkste verschil met watervogels zit in de veren. Eenden en ganzen hebben een speciale klier (de stuitklier) die hun veren insmeert met vet, waardoor water er gemakkelijk afparels. Bij kippen werkt die klier veel minder goed. Kippenveertjes zuigen water op als een spons. Een natte kip wordt daardoor zwaar en raakt snel onderkoeld, zeker bij koud weer.
Daar komt bij dat kippen geen zwemvliezen hebben tussen hun tenen. Eenden gebruiken die om zich effectief af te zetten in het water. Een kip trapt wel met haar poten, maar ze genereert daarmee nauwelijks genoeg kracht om zich drijvende te houden zodra het water dieper wordt dan haar buik. Ze kan zichzelf dan niet meer oprichten en raakt in paniek.
Kunnen kippen even in ondiep water staan?
Dat is iets anders. In ondiep water, waarbij de kip gewoon staat en de poten nat worden, voelen veel kippen zich prima. Sommige kippen lopen op een warme zomerdag graag door een laag bakje water om af te koelen. Ze trappelen, spatten wat en stappen er daarna weer uit. Zolang het water niet dieper gaat dan een paar centimeter, is er geen gevaar.
Kippenhouders die hun dieren buiten laten lopen, zien dit gedrag soms spontaan bij een regenplas of een drinkbak die te ver is uitgelopen. De kippen raken zelden overstuur van een beetje water aan de poten. Het gaat mis zodra ze erin vallen en niet snel genoeg de kant kunnen bereiken.
Wanneer is water gevaarlijk voor kippen?
De grens ligt bij de diepte. Zodra een kip niet meer met de poten op de bodem kan staan, verliest ze controle. Een paar concrete situaties om op te letten:
- Vijvers en sloten in de buurt van een kippenren zijn een risico, zeker als de oever steil is en een kip er niet zelf uit kan klimmen.
- Grote drinkbakken of regentonnen waar een kip in kan vallen, zijn gevaarlijk. Zet er een vlotter of stukje hout in zodat een kip zichzelf kan redden.
- Natte veren bij koud weer leiden snel tot onderkoeling, ook als de kip de natte situatie zelf overleeft. Droog een nat geworden kip altijd af en zet haar op een warme plek.
Jonge kuikens zijn nog kwetsbaarder dan volwassen kippen. Hun dons isoleert slecht zodra het nat wordt, en ze hebben nog minder kracht om zich overeind te houden.
Wat te doen als een kip in het water valt?
Haal haar er zo snel mogelijk uit. Dep de veren droog met een handdoek, maar wrijf niet te hard want dat beschadigt de veerstructuur. Zet de kip daarna op een warme, droge plek en houd haar in de gaten. Bij koud weer kun je een föhn op lage stand gebruiken om de veren sneller te drogen. Bibbert de kip, eet ze niet en staat ze wankel? Neem dan contact op met een dierenarts.
Kortom: kippen en diep water zijn geen goede combinatie. In een ondiep plasje poten natmaken kan geen kwaad, maar zorg altijd dat er een makkelijke uitweg is. Een beetje water schrikken ze niet van, verdrinken doen ze wel.
