Het verschil tussen een vijgenboom en een vijgenstruik zit hem niet in de plantensoort, maar in de vorm die je eraan geeft door snoeien. Beide zijn dezelfde plant (Ficus carica), maar bij een vijgenboom knip je hem op tot één rechte stam, terwijl een vijgenstruik meerdere takken vanaf de grond heeft.
Hoe het verschil tussen vijgenboom en vijgenstruik ontstaat
Bij een vijgenboom verwijder je in de vroege jaren alle zijtakken behalve één. Die ene tak groeit uit tot een stam. Zodra de stam de gewenste hoogte heeft bereikt, laat je bovenaan de kroon vertakken. Het resultaat is een klassieke boomvorm met een duidelijke stam en een kroon daarboven.
Bij een vijgenstruik laat je meerdere takken vanaf de grond staan en groeien. Er is geen enkelvoudige stam. De plant vertakt al laag bij de grond en groeit breed en bosachtig uit. Dit is ook de meest natuurlijke groeivorm van de vijg als je de plant zijn gang laat gaan.
Welke vorm kies je en wanneer?
De keuze hangt af van je tuin en wat je er mee wilt. Een vijgenboom op stam is handig als je er onder wilt lopen, eronder wilt tuinieren of de plant als sierobject wilt gebruiken. De stam geeft structuur en uitstraling. Nadeel: je hebt minder vertakkingen en dus minder vruchthout in de beginjaren, wat de oogst in het begin kan beperken.
Een vijgenstruik groeit snel en draagt relatief vroeg veel fruit, omdat je meerdere takken laat staan die allemaal vruchten kunnen produceren. De struikvorm is ook makkelijker te snoeien en te onderhouden voor beginners. Nadeel: hij neemt meer breedte in beslag en ziet er minder “netjes” uit als je van een strakke tuinstijl houdt.
In een kleine tuin of in een pot is de struikvorm vaak praktischer. Wil je de vijg als solitaire boom in een ruimere tuin, dan is de boomvorm meer op zijn plaats.
Opkweken van een vijgenboom op stam: zo werkt het
Een vijgenboom op stam kweek je zelf op door de volgende stappen te volgen:
- Plant een jonge vijg en laat hem in het eerste jaar rustig aanslaan.
- Verwijder in het tweede of derde jaar alle zijtakken behalve de sterkste, rechtste scheut. Dit wordt de toekomstige stam.
- Herhaal dit elk jaar: verwijder alle nieuwe zijtakken langs de stam zodra ze verschijnen.
- Zodra de stam de gewenste hoogte heeft, meestal tussen de 60 en 120 centimeter, laat je bovenaan drie tot vijf takken staan die de kroon gaan vormen.
- Vanaf dat punt snoei je de kroon jaarlijks voor de vorm en om de productie te stimuleren.
Dit proces kost meerdere jaren geduld. Verwacht niet dat je binnen één of twee seizoenen een volwaardige vijgenboom op stam hebt.
Zelfde plant, andere snoei
Het is goed om te beseffen dat een vijgenboom en een vijgenstruik biologisch gezien identiek zijn. De vruchten, de bladeren, de groeisnelheid en de winterhardheid verschillen niet op basis van de groeivorm. Alleen de structuur en het gemak van onderhoud zijn anders. Je kunt een bestaande vijgenstruik ook later nog omvormen naar een boomvorm door geleidelijk de overbodige zijtakken te verwijderen, al kost dat meer tijd dan beginnen met een jonge plant.
Wil je dus een vijg kopen, kijk dan niet alleen naar het label “boom” of “struik”, maar vraag na hoe de plant gesnoeid is. Een vijgenstruik op een kraamkwekerij is met een paar jaar geduld en gerichte snoei alsnog om te vormen naar een boom op stam. De keuze is daarmee eigenlijk altijd in jouw handen.
