Er zijn tientallen soorten vijgenbomen, maar de meest geteelde en bekende soorten zijn de Turkse vijg, de Smyrna-vijg, de Adriatische vijg en de Zwarte vijg. Ze horen allemaal bij de botanische soort Ficus carica, maar verschillen sterk in vruchtsmaak, kleur, grootte en geschiktheid voor het klimaat in Nederland en België.
Of je nu een vijgenboom in de tuin wilt planten of gewoon wilt weten welke soort jij hebt staan: hieronder vind je een helder overzicht van de belangrijkste vijgenboom soorten en wat ze van elkaar onderscheidt.
De vier populairste vijgenboom soorten op een rij
De Turkse vijg (ook wel Ficus carica ‘Brown Turkey’ genoemd) is veruit de meest geteelde soort in Noordwest-Europa. De vrucht heeft een bruinrode schil en zacht, roze vruchtvlees. Wat deze soort zo geliefd maakt, is zijn winterhardheid: hij overleeft temperaturen tot ongeveer min 15 graden Celsius, mits hij beschut staat. Voor tuiniers in Nederland is dit vaak de veiligste keuze.
De Smyrna-vijg (vernoemd naar de Turkse stad Izmir) levert grote, zoete vruchten met een rijke smaak. Deze soort heeft wel een bijzonderheid: voor de bevruchting is een bepaalde wilde vijgenwesp nodig. Dat maakt de Smyrna-vijg lastig buiten het Middellandse Zeegebied te kweken, want zonder die wesp zet de boom geen vruchten aan. In commerciële teelt in Zuid-Europa is dit de standaard soort voor gedroogde vijgen.
De Adriatische vijg heeft een lichtgroene tot gele schil en wit tot roze vruchtvlees. De smaak is mild en zoetig. Bijzonder is dat deze soort geen bevruchting nodig heeft om vruchten te vormen: hij is zogenaamd parthenocarpe. Dat maakt hem geschikter voor thuistelers. De vruchten zijn wat zachter en minder lang houdbaar dan die van de Turkse vijg.
De Zwarte vijg (soms aangeduid als ‘Black Mission’) heeft een donkerpaarse tot bijna zwarte schil en diep rood vruchtvlees. De smaak is intens en zoet, wat hem populair maakt in de keuken. Hij is iets minder winterhard dan de Turkse vijg, maar doet het uitstekend in een warme, beschutte plek of in een pot die je ‘s winters binnen zet.
Overzichtstabel: vijgenboom soorten vergeleken
| Soort | Schilkleur | Smaak | Winterhard | Bevruchting nodig |
|---|---|---|---|---|
| Turkse vijg (Brown Turkey) | Bruinrood | Zoet, mild | Ja (tot -15°C) | Nee |
| Smyrna-vijg | Groenbruin | Rijk, vol zoet | Nee | Ja (vijgenwesp) |
| Adriatische vijg | Geelgroen | Mild, zoetig | Matig | Nee |
| Zwarte vijg (Black Mission) | Donkerpaars | Intens zoet | Matig | Nee |
Minder bekende soorten die de moeite waard zijn
Naast de vier meest bekende soorten zijn er nog andere vijgenboom soorten die je bij gespecialiseerde kwekers kunt vinden. De ‘Violette de Bordeaux’ is een kleine Franse soort met donkere, aromatische vruchten. Hij blijft compact en is daardoor ideaal voor een pot op een terras of balkon. De smaak wordt door veel liefhebbers als uitstekend beoordeeld.
Een andere soort is de ‘Panachée’ (gestreepte vijg), herkenbaar aan zijn geel-groene gestreepte schil. De vruchten zijn kleiner maar opvallend decoratief. De smaak is zoet met een licht aardbei-achtig aroma. Deze soort is wat minder productief dan de Turkse vijg, maar trekt als sierplant veel aandacht in de tuin.
De ‘Celeste’-vijg is populair in de Verenigde Staten en wordt ook in Europa steeds meer geteeld. Hij is relatief winterhard, de vruchten zijn klein maar erg zoet, en de boom draagt vroeg in het seizoen al vruchten.
Welke soort vijgenboom past bij jouw situatie?
Voor een tuin in Nederland of België is de Turkse vijg de meest betrouwbare keuze vanwege zijn winterhardheid en het feit dat hij geen bevruchting nodig heeft. Wil je een compacte boom voor in een pot, kijk dan naar de Violette de Bordeaux of de Celeste. Houd je van intense smaken en heb je een warme, beschutte plek, dan is de Zwarte vijg een goede optie, maar reken er dan op dat je hem in strenge winters extra bescherming moet geven.
De Smyrna-vijg is voor thuistelers in ons klimaat weinig praktisch, tenzij je een kas hebt en toegang tot bevruchting. Hij is eerder interessant als je wilt begrijpen waar gedroogde supermarkt-vijgen vandaan komen.
Kies je soort dus op basis van jouw klimaat, beschikbare ruimte en of je de boom al dan niet kunt beschermen in de winter. Elke vijgenboom soort vraagt een iets andere aanpak, maar met de juiste keuze pluk je al na een paar jaar je eigen verse vijgen.
