Een vijgenboom verzorgen is goed te doen als je weet wat de boom nodig heeft per seizoen. De vijg is een mediterrane plant die warmte, goed doorlatende grond en een beschutte plek vraagt. Met de juiste aanpak groeit hij sterk en geeft hij elk jaar smakelijke vruchten.
De juiste plek en grond voor je vijgenboom
Zet de vijgenboom op de zonnigste plek die je hebt, bij voorkeur tegen een zuidgerichte muur of schutting. Die muur slaat overdag warmte op en geeft dat ‘s nachts terug, wat de boom flink helpt in een gematigd klimaat zoals dat in Nederland of België. Beschutting tegen koude wind is belangrijk, zeker in de winter.
De grond mag licht en goed doorlatend zijn. Vijgen houden niet van natte wortels. Gebruik bij het planten in een pot een mix van potgrond en perliet of grof zand, in een verhouding van ongeveer 2 op 1. In de volle grond is het slim om wat grind onderin het plantgat te doen als de bodem zwaar of kleiig is.
Water geven: niet te veel, niet te weinig
Vijgen zijn droogtebestendig als ze eenmaal goed zijn aangeslagen, maar jonge bomen en vijgen in een pot hebben regelmatiger water nodig. In de zomer geef je een vijg in een pot gemiddeld twee tot drie keer per week water, afhankelijk van de temperatuur. Steek je vinger een paar centimeter in de grond: is die nog vochtig, dan hoef je nog niet te gieten.
In de grond hoef je volwassen vijgen in een normaal jaar nauwelijks extra water te geven, tenzij er lange perioden van droogte zijn. Overgieten is een veelgemaakte fout en leidt tot gele bladeren en slechte vruchtzetting. Laat de grond tussen twee beurten door goed opdrogen.
Vijgenboom verzorgen: voeding en bemesting
Geef een vijgenboom in een pot vanaf het voorjaar (april) tot en met augustus iedere twee weken vloeibare meststof. Een meststof met een goede balans tussen stikstof, fosfor en kalium werkt prima. Vijgen in de volle grond hebben minder voeding nodig. Geef ze in het voorjaar een schepje langzaamwerkende meststof rondom de stam en werk dat licht door de grond.
Na augustus stop je met bemesten. De boom moet dan kunnen vertragen en zich voorbereiden op de winter. Als je te laat in het jaar nog kunstmest geeft, groeit de boom door met zachte, kwetsbare scheuten die de vorst niet overleven.
Snoeien op het juiste moment
De beste tijd om een vijgenboom te snoeien is tijdens de rustperiode, van november tot en met januari. In die periode heeft de boom geen blad en is de kans op beschadiging kleiner. Snoei dode, zieke of kruisende takken weg en geef de boom een open, luchtige vorm. Dat bevordert de lichtinval en daarmee de vruchtzetting in het volgende seizoen.
Snoei bij vijgen altijd met een schoon en scherp gereedschap. De boom maakt bij snijwonden een melkachtig sap aan dat irriterend kan zijn voor de huid. Draag handschoenen en was je handen na het snoeien.
Lichte vormgeving in het voorjaar, direct nadat het nieuwe blad uitloopt, is ook mogelijk. Houd het dan bij het verwijderen van overtollige scheuten en laat grote ingrepen voor de winterrust.
Overwinteren: zo komt de vijg de kou door
Een vijgenboom in de grond overleeft matige vorst (tot ongeveer min 10 graden Celsius) als de plek beschut genoeg is. Wikkel de stam en de onderste takken in wintervlies of jutezakken als er strenge vorst wordt voorspeld. Een laag mulch van bladeren of boomschors rond de voet houdt de wortels warm.
Een vijg in een pot is kwetsbaarder omdat de wortels minder beschermd zijn dan in de volle grond. Zet de pot bij vorst tegen een beschutte buitenmuur, of berg hem op in een koele maar vorstvrije ruimte zoals een garage of schuur. De boom heeft in de winter weinig tot geen licht nodig zolang hij in rust is. Geef hem tijdens de overwintering slechts heel af en toe een klein beetje water om de wortels niet volledig te laten uitdrogen.
Veelgemaakte fouten bij de verzorging
- Te veel water geven, waardoor de wortels wegrotten.
- Bemesten na augustus, waardoor de boom te laat stopt met groeien.
- Snoeien in het groeiseizoen bij grote ingrepen, wat ten koste gaat van de vruchten.
- De boom volledig in de schaduw zetten, waardoor vruchten niet rijp worden.
- Een pot zonder drainagegat gebruiken, waardoor water ophoopt.
Met een beschutte, zonnige plek, matig water, tijdig snoeien in de winter en een beetje aandacht tijdens de koude maanden geef je je vijgenboom alles wat hij nodig heeft. De meeste problemen bij vijgen komen voort uit te veel water of een te donkere standplaats. Los je die twee dingen goed op, dan heb je al het grootste deel van de verzorging goed voor elkaar.