Een zitstok is voor kippen geen luxe, maar een basisvoorziening. Kippen slapen van nature op een verhoogde plek, weg van de grond, omdat dat een veilig gevoel geeft. Een goede zitstok in het kippenhok zorgt ervoor dat je kippen dit instinct kunnen volgen, rustig slapen en minder stress ervaren. Hieronder lees je precies waar je op moet letten bij het kiezen en plaatsen van een zitstok.
Waarom kippen een zitstok nodig hebben
In het wild slapen kippen in bomen of op verhoogde takken. Dat gedrag zit diep in hun natuur. Een kip die op de grond moet slapen, voelt zich onveilig en is gevoeliger voor stress en ziekte. Kippen die wél kunnen zitten op een stok, hebben een betere nachtrust, houden hun verenpak schoner en vertonen minder pikgedrag. Bovendien versterkt het klimmen en zitten de pootspieren en klauwen van de kip.
Bij kippen die nooit toegang hebben gehad tot een zitstok, zie je soms dat ze ook overdag niet op de stok gaan zitten. Het helpt dan om jonge kippen al vroeg te laten wennen aan een lage stok, zodat het gedrag zich goed ontwikkelt.
De juiste maat voor een zitstok voor kippen
De maat van de zitstok maakt veel uit. Een te dunne stok zorgt ervoor dat de kip haar poten niet goed kan omvatten, wat leiding tot ongemak en zelfs verwondingen. Een te dikke stok is ook onhandig: de kip kan er dan niet goed op balanceren.
Als vuistregel geldt:
- Voor lichte kippenrassen (zoals Leghorn of Araucana): een diameter van ongeveer 3 tot 4 centimeter.
- Voor middelzware rassen (zoals Barnevelder of Sussex): 4 tot 5 centimeter.
- Voor zware of grote rassen (zoals Brahma of Jersey Giant): 5 tot 6 centimeter.
- Voor dwergrassen: 2,5 tot 3 centimeter is voldoende.
De vorm is ook belangrijk. Een ronde of licht ovale doorsnede werkt het beste. Vermijd vierkante latten: scherpe hoeken kunnen de voetzolen beschadigen en zijn een risicofactor voor bumblefoot, een pijnlijke voetinfectie.
Hoeveel ruimte heeft elke kip nodig op de stok?
Kippen slapen graag naast elkaar, maar ze hebben wel genoeg ruimte nodig. Reken per kip minimaal 20 tot 25 centimeter stoklengte. Voor zwaardere rassen is 30 centimeter per kip comfortabeler. Met een koppel van zes middelzware kippen heb je dus minimaal 1,2 tot 1,5 meter aan zitstoklengte nodig.
Heb je een groter koppel, dan kun je meerdere zitstokken naast of boven elkaar plaatsen. Let er bij meerdere stokken op dat ze niet precies boven elkaar hangen: kippen op de onderste stok worden dan besmeurd met uitwerpselen van de kippen boven hen. Zet de stokken schuin naast elkaar of gebruik een trapvorm.
Materiaal: hout of iets anders?
Hout is het meest gebruikte materiaal voor een zitstok, en dat is niet voor niets. Hout biedt grip, isoleert licht tegen kou en is aangenaam voor de poten. Gebruik bij voorkeur onbehandeld, glad geschuurd hout zoals grenen of populier. Ruw hout kan splinters geven; behandeld hout met verf of lak kan schadelijke stoffen bevatten.
Metalen of plastic stokken zijn minder geschikt. Ze worden in de winter koud en glad, wat vallen en verwondingen in de hand werkt. Als je toch plastic gebruikt, kies dan voor een ribbelstructuur zodat de kip grip heeft.
Rond hout kun je ook zelf maken door een tak van de juiste dikte te schuren. Zorg wel dat er geen schors meer op zit, want daar nestelen zich mijten graag in.
Hoe hoog moet de zitstok hangen?
De hoogte hangt af van het ras. Lichte rassen vliegen makkelijk en kunnen een stok op 60 tot 80 centimeter hoogte goed bereiken. Zwaardere rassen, die minder goed kunnen vliegen, hebben meer baat bij een stok op 30 tot 50 centimeter hoogte. Hang de stok nooit zo hoog dat kippen er niet veilig op en af kunnen, want een harde landing kan de botjes in de poten beschadigen, bij grote rassen in het bijzonder.
Plaats een stok altijd hoger dan de legnesten. Als de stok lager hangt dan de nesten, gebruiken kippen de nesten als slaapplek, en dat wil je niet: nesten worden dan vies en eieren ook.
Onderhoud van de zitstok
Kippen poepen ‘s nachts veel, ook van de stok af. Hang een opvangbak of -plank onder de stokken, dat maakt schoonmaken een stuk makkelijker. Schuur de stok regelmatig licht na als het hout ruw wordt, en controleer op splinters. Controleer ook of er roodmijt zit in spleetjes of kieren bij de bevestiging: roodmijt (Dermanyssus gallinae) houdt zich overdag verborgen en bijt kippen ‘s nachts, juist op de stok. Een glad oppervlak en weinig spleten in de bevestiging helpen dat te voorkomen.
Een goede zitstok vraagt weinig moeite maar maakt een groot verschil voor het welzijn van je kippen. Kies de juiste maat voor je ras, gebruik onbehandeld hout, hang de stok op de juiste hoogte en hou de omgeving schoon. Dan slapen je kippen veilig, rustig en gezond.
