Kippen kortwieken doe je door met een scherpe schaar de uiteinden van de slagpennen aan één vleugel bij te knippen. Dit verstoort het evenwicht van de kip genoeg om haar te verhinderen over een hek te vliegen. Het is pijnloos, vergelijkbaar met het knippen van nagels, en je kunt het zelf thuis doen.
Waarom kippen kortwieken?
Sommige kippen zijn echte ontsnappingsartiesten. Vooral lichtere rassen zoals Leghorns of krielkippen vliegen makkelijk over een hek van een meter of meer. Kortwieken is dan een praktische oplossing om ze in de tuin of het kippenhok te houden, zonder dat je een volledig overdekt ren hoeft te bouwen.
Het knippen raakt alleen de dode verenschaft, niet het levende weefsel. De kip voelt er dus niets van, vergelijkbaar met het knippen van je eigen nagels. Na de rui groeien de veren terug en moet je het opnieuw doen.
Stappenplan: kippen kortwieken
Je hebt maar één hulpmiddel nodig: een scherpe (brei)schaar of pluimveeschaar. Houd dit bij de hand voor je begint.
- Stap 1: vang de kip rustig op. Pak haar stevig maar voorzichtig vast. Houd haar lichaam onder je arm geklemd, met één hand vrij om de vleugel te strekken.
- Stap 2: spreid één vleugel uit. Je ziet meteen de grote slagpennen aan de buitenrand van de vleugel. Dit zijn de langste veren, ook wel de primaire slagpennen genoemd.
- Stap 3: let op de bloedveer. Jonge of net gegroeide veren hebben een donkere schaft met bloed erin. Knip nooit door een bloedveer. Wacht tot de veer volledig is uitgegroeid; dan is de schaft wit en droog.
- Stap 4: knip de slagpennen bij. Knip de buitenste 8 tot 10 slagpennen in, tot ongeveer halverwege de veerlengte. Knip niet te dicht bij het lichaam.
- Stap 5: doe het aan slechts één vleugel. Dat is genoeg. Door het asymmetrische gewicht verliest de kip haar vliegbalans. Als je beide vleugels knipt, kan ze soms toch nog omhoog komen.
Hoe vaak moet je het herhalen?
Kippen ruien één keer per jaar, meestal in de herfst. Na de rui groeien alle veren opnieuw aan, inclusief de slagpennen. Dat betekent dat je na elke rui opnieuw moet kortwieken als je wilt dat de kip in de ren blijft. Plan het dus jaarlijks in, kort nadat de nieuwe veren volledig zijn uitgegroeid.
Wanneer kortwieken niet werkt
Kortwieken helpt niet altijd. Zware rassen zoals Cochins of Brahma’s vliegen nauwelijks en hebben het niet nodig. Aan de andere kant: als een kip echt gemotiveerd is om te vluchten, bijvoorbeeld door stress of een dominante soortgenoot, dan zoekt ze soms toch een uitweg langs de grond of via een laag stuk hek. In dat geval is de omheining aanpassen een betere structurele oplossing.
Bij jonge kippen met bloedveren wacht je gewoon tot de veren volledig zijn uitgegroeid. Knip je per ongeluk toch door een bloedveer, dan bloedt de schaft. Houd die dan even stevig dicht of gebruik wat bloedstelpend poeder totdat het stopt.
Kortwieken is een eenvoudige ingreep die je met een beetje oefening snel onder de knie hebt. Doe het rustig, houd de kip goed vast en knip alleen de uitgegroeid slagpennen aan één vleugel. Na de jaarlijkse rui herhaal je het, en verder vraagt het geen verdere zorg of nazorg.
