Een warenhuis is meer dan een winkel. Het is een plek waar je in één gebouw kleding, parfum, huishoudspullen, speelgoed en soms zelfs een restaurant vindt. De eerste grote warenhuizen ontstonden in de negentiende eeuw, toen steden groeiden en mensen meer geld te besteden kregen. Sindsdien zijn deze winkelpaleizen uitgegroeid tot plekken die je meteen herkent: enorme etalages, hoge plafonds, en een sfeer die gewone winkels niet hebben. Of je nu in Amsterdam, Brussel of Parijs bent, een bezoek aan zo’n groot warenhuis voelt altijd een beetje bijzonder.
De geschiedenis van het warenhuis begint in Parijs
Parijs geldt als de bakermat van het moderne warenhuis. Le Bon Marché, opgericht in 1852, was een van de eerste winkels ter wereld waar klanten vrij mochten rondlopen en prijzen duidelijk zichtbaar waren. Dat klinkt vanzelfsprekend, maar voor die tijd was het heel anders. Mensen onderhandelden over prijzen en mochten lang niet altijd zomaar binnenstappen. Le Bon Marché veranderde dat. Al snel volgden andere grote namen, zoals Galeries Lafayette en Printemps. Die twee zijn tot op de dag van vandaag trekpleisters in de Franse hoofdstad. Galeries Lafayette staat bekend om zijn indrukwekkende glazen koepel, die al dateert uit 1912. Bezoekers komen niet alleen om te winkelen, maar ook om dat plafond te bewonderen. In dezelfde periode openden soortgelijke zaken in andere Europese steden, waaronder de Bijenkorf in Nederland, die in 1870 in Rotterdam begon.
Wat een warenhuis anders maakt dan gewone winkels
Wat een groot warenhuis onderscheidt van andere winkels, is de breedte van het aanbod. Je vindt er merkkleding naast huisparfum, keukengerei naast luxe cosmetica en soms zelfs een delicatessenwinkel of een speciaal restaurant. Die mix trekt uiteenlopende bezoekers: mensen die doelgericht iets zoeken, maar ook mensen die gewoon willen rondlopen en kijken. Dat laatste is precies wat de oprichters voor ogen hadden. Ze wilden een plek maken waar winkelen een ervaring werd, geen taak. Veel van deze grote winkelpaleizen besteden dan ook veel aandacht aan de inrichting. Denk aan mooie etalages, bijzondere lichtinval en vloeren van marmer of hout. La Samaritaine in Parijs, heropend in 2021 na een lange renovatie, is daar een goed voorbeeld van. Het gebouw combineert art deco met modern design en trekt bezoekers die eigenlijk meer komen voor de architectuur dan voor de inkopen.
Warenhuizen onder druk door online winkelen
De opkomst van het internet heeft het winkellandschap flink veranderd. Veel mensen kopen kleding, elektronica en huishoudelijke artikelen tegenwoordig gewoon thuis, via hun telefoon of computer. Grote winkelketens voelden dat al vroeg in hun omzetcijfers. In Nederland sloot V&D in 2016 definitief de deuren, na jaren van verlies. Dat was een schok, want de keten bestond al meer dan honderd jaar en had vestigingen in vrijwel elke grote stad. Ook in andere landen verdwenen bekende namen. Toch zijn niet alle grote winkels verdwenen. De Bijenkorf koos voor een andere aanpak en richtte zich sterker op het luxesegment. Dure merken, exclusieve producten en een hoge servicenorm moesten het verschil maken met webshops. Die strategie lijkt te werken: de keten bestaat nog steeds en heeft vestigingen in meerdere Nederlandse steden. In Parijs gaat het ook niet slecht met de grands magasins, mede doordat de stad enorm veel toeristen trekt die graag ter plaatse winkelen.
Een bezoek aan een warenhuis als uitje
Steeds meer mensen zien een bezoek aan een groot warenhuis als een dagje uit in plaats van een pure winkeltrip. Galeries Lafayette op de Boulevard Haussmann heeft een gratis toegankelijk dakterras met uitzicht over de Parijse daken. Dat trekt dagelijks honderden bezoekers die niet eens van plan zijn iets te kopen. Printemps biedt iets vergelijkbaars met een panoramaterras op de bovenste verdieping. In Nederland organiseert de Bijenkorf regelmatig evenementen, modeshows en samenwerkingen met designers om mensen naar de winkel te trekken. Dat idee, winkelen als beleving, past goed bij de tijd. Mensen willen ergens naartoe gaan waar ze iets meemaken, niet alleen iets ophalen. Juist daarin ligt de kracht van het grote warenhuis: het biedt een omgeving die een webshop nooit kan nadoen.
Veelgestelde vragen
Wat is het grootste warenhuis van Nederland?
De Bijenkorf in Amsterdam is het grootste warenhuis van Nederland. De vestiging op de Dam heeft meerdere verdiepingen met een breed aanbod aan kleding, cosmetica, woonaccessoires en een restaurant. Het gebouw stamt uit 1915 en is een rijksmonument.
Welke warenhuizen zijn er te vinden in Parijs?
De bekendste warenhuizen in Parijs zijn Galeries Lafayette, Printemps, Le Bon Marché, BHV Marais en La Samaritaine. Elk heeft een eigen karakter: Galeries Lafayette staat bekend om zijn glazen koepel, La Samaritaine om zijn bijzondere architectuur en Le Bon Marché om zijn luxe uitstraling.
Waarom sloot V&D in Nederland?
V&D sloot in 2016 zijn deuren na jarenlange financiële problemen. De keten kon de concurrentie met online winkels en andere grote retailers niet bijhouden. De omzet daalde jaar na jaar en de schulden liepen op, tot het bedrijf uiteindelijk failliet werd verklaard.
Is een bezoek aan Galeries Lafayette in Parijs gratis?
Ja, binnenlopen bij Galeries Lafayette kost niets. Ook het bezoeken van het dakterras op de Boulevard Haussmann vestiging is gratis. Je hoeft niets te kopen om te genieten van het uitzicht over Parijs of de architectuur van het gebouw van binnen.
