De bestuiving van een perenboom lukt alleen als er een geschikte bestuiver in de buurt staat. De meeste peren zijn namelijk zelfsteriel: bloemen bestoven met eigen stuifmeel zetten nauwelijks vrucht. Je hebt bijna altijd een tweede perenboom van een ander ras nodig die op hetzelfde moment bloeit. Staat die er niet, dan blijft de oogst teleurstellend of blijft die zelfs volledig uit.
Waarom peren zelden zichzelf bestuiven
Perenbomen zijn van nature kruisbestuivers. De bloemen produceren wel stuifmeel en stempels, maar de bevruchting mislukt als het stuifmeel van dezelfde boom of hetzelfde ras afkomstig is. Dit heet zelfsteriliteit. Bijen en andere insecten dragen het stuifmeel over van de ene boom naar de andere, maar dat werkt alleen als beide bomen tegelijk bloeien en genetisch van elkaar verschillen.
Zelfs rassen die zichzelf gedeeltelijk kunnen bevruchten, doen het duidelijk beter met een goede bestuiver erbij. Een tweede boom van een compatibel ras levert vrijwel altijd meer en grotere vruchten op.
Zo kies je de juiste bestuiver voor de bestuiving van je perenboom
Bij het kiezen van een bestuiver let je op twee dingen: de bloeitijd en de compatibiliteit. Beide bomen moeten tegelijk bloeien, want stuifmeel dat te vroeg of te laat vrijkomt helpt niet. De bloeitijd wordt ingedeeld in vroeg, middenvroeg en laat. Combineer altijd rassen uit dezelfde of een aangrenzende bloeicategorie.
Naast de bloeitijd speelt genetische compatibiliteit een rol. Sommige rassen zijn onderling onverenigbaar, ook al bloeien ze gelijktijdig. Dit komt voor bij nauw verwante rassen. Een voorbeeld: ‘Conference’ en ‘Doyenné du Comice’ passen goed samen. ‘Conference’ met een identiek ras combineren heeft geen zin.
Praktische richtlijnen voor het kiezen van een bestuiver:
- Kies een ras uit dezelfde bloeicategorie (vroeg, middenvroeg of laat).
- Kies een genetisch ander ras, geen sport of mutatie van hetzelfde ras.
- Houd een onderlinge afstand aan van bij voorkeur maximaal 50 meter, zodat bijen gemakkelijk heen en weer vliegen.
- Raadpleeg een bestuivingstabel van een betrouwbare bron zoals een gespecialiseerde fruitbomensite of de Nederlandse Fruittelers Organisatie om te controleren of twee rassen echt compatibel zijn.
Populaire rassen en hun bestuivers
‘Conference’ is het meest geteelde peren ras in Nederland en bloeit middenvroeg. Goede bestuivers zijn onder andere ‘Doyenné du Comice’, ‘Beurré Hardy’ en ‘Triomphe de Vienne’. ‘Doyenné du Comice’ heeft zelf ook een bestuiver nodig en werkt goed samen met ‘Conference’ of ‘Beurré Hardy’. ‘Clapp’s Favourite’ bloeit vroeg en combineert goed met andere vroegbloeiers zoals ‘Précoce de Trévoux’.
Heb je maar plek voor één boom, kies dan een van de weinige rassen die gedeeltelijk zelfbestuivend zijn, zoals ‘Conference’. Die zet ook zonder bestuiver wat vrucht, al is de oogst duidelijk kleiner en onregelmatiger dan met een geschikte bestuiver erbij.
Wat als je buren een perenboom hebben?
Bijen vliegen makkelijk 50 tot 100 meter ver tijdens de bloei. Staat er bij de buren een perenboom van een compatibel ras, dan kan die ook dienst doen als bestuiver. Vraag na welk ras zij hebben en vergelijk de bloeitijd. Lukt dit niet, dan is het veiliger om zelf een tweede boom te planten. Je hebt dan zekerheid over de bestuiving en bent niet afhankelijk van een externe boom die misschien anders wordt gesnoeid of vervangen.
Zelfbestuivende perenbomen: wanneer zinvol?
Volledig zelfbestuivende perenbomen zijn zeldzaam. Een paar rassen, waaronder sommige nieuwere kruisingen, zijn wel grotendeels zelfvruchtbaar. Ze zijn handig in een kleine tuin zonder ruimte voor een tweede boom. De vruchtzetting is echter gemiddeld lager dan bij kruisbestuiving. Als ruimte geen bezwaar is, geef je vrijwel altijd de voorkeur aan twee compatibele bomen boven één zelfbestuivende boom.
Controleer vóór de aankoop van een perenboom altijd welke bestuiver erbij hoort. Veel tuincentra en gespecialiseerde kwekerijen geven aan welke rassen goed samengaan. Een goede voorbereiding scheelt jaren van tegenvallende oogsten.
