Kippen in de rui verliezen hun veren en groeien nieuwe aan. Dit is een natuurlijk proces dat bij de meeste kippen jaarlijks voorkomt, meestal in de herfst. Tijdens de rui stopt de legproductie vaak tijdelijk, en zijn je kippen gevoeliger voor ziektes en stress. Weten wat er speelt en hoe je kunt helpen, maakt een groot verschil voor hun herstel.
Wat is de rui precies?
Tijdens de rui vernieuwen kippen hun verenpak. Oude veren vallen uit en nieuwe veren, ook wel pinveren of bloedveren genoemd, groeien terug. Dat klinkt onschuldig, maar het kost het lichaam van een kip veel energie. Veren bestaan voor een groot deel uit eiwit, en het aanmaken van een compleet nieuw verenpak legt een flinke druk op het lichaam.
De rui duurt gemiddeld vier tot acht weken, maar bij sommige kippen kan het oplopen tot twee à drie maanden. Jonge kippen in hun eerste levensjaar ruien vaak lichter dan oudere dieren. Hoe snel een kip de rui doorkomt, verschilt per dier en per ras.
Hoe herken je kippen in de rui?
De eerste signalen zijn duidelijk: overal in het hok liggen losse veren, en je kippen zien er wat pluizig of kaal uit op de nek, de rug of de vleugels. De huid op de kale plekken is vaak roze of rood. Je kunt ook pinveren zien, dat zijn kleine blauwe of donkere pennen die net door de huid breken. Let op: die pinveren zijn gevoelig. Aanraken of aanpakken kan pijn doen.
Veel kippen die in de rui zitten, gedragen zich ook anders. Ze zijn rustiger, trekken zich terug en laten minder graag aanraking toe. Dat is normaal. Tegelijkertijd valt de leg vaak volledig stil of neemt sterk af, omdat het lichaam alle energie inzet voor de vernieuwing van het verenpak in plaats van eieren produceren.
Lagere weerstand tijdens de rui
Kippen in de rui hebben een lagere weerstand dan normaal. Ze zijn daardoor vatbaarder voor ziektes en parasieten. Het is een goed moment om het hok grondig te reinigen en te ontsmetten, en extra te letten op tekenen van mijt of luis. Controleer regelmatig of er geen wondjes of infecties ontstaan op de kale huidplekken.
Beperk ook stress zoveel mogelijk. Nieuwe kippen introduceren, het hok verplaatsen of ingrijpende veranderingen in de routine zijn dingen die je beter uitstelt tot na de rui. Stress vertraagt het herstelproces en maakt je kippen nog kwetsbaarder.
Hoe je kippen in de rui ondersteunt
De belangrijkste steun die je kunt geven is eiwitrijk voer. Veren bestaan voor ongeveer 85 tot 90 procent uit eiwit, dus extra eiwit in het voer helpt de nieuwe veren sneller en beter aan te maken. Je kunt dit doen door:
- Eiwitrijker legmeel of ruivoer te geven
- Af en toe gekookte eieren of gedroogde insecten als aanvulling te bieden
- Zonnebloempitten te strooien, die van nature eiwitrijk zijn
- Vis of kikkererwten te geven als aanvulling (met mate)
Schoon en vers drinkwater is altijd belangrijk, maar tijdens de rui nog meer. Het lichaam werkt hard en heeft voldoende vocht nodig. Zet de waterbakken vaker schoon en controleer dagelijks of ze vol zijn.
Vitamines en mineralen kunnen ook ondersteunen. Sommige kippenhouders voegen een vitaminesupplement toe aan het drinkwater tijdens de rui. Let daarbij op dat je geen overdosis geeft; volg de dosering op de verpakking.
Wat je beter kunt laten
Ga niet proberen om losse veren uit te trekken of pinveren te verwijderen. Pinveren zitten nog vast aan de bloedsomloop en trekken doet pijn en kan zelfs bloedingen veroorzaken. Laat de natuur zijn werk doen.
Doe ook niet te snel iets aan de stoppende legproductie. Sommige kippenhouders zetten het licht langer aan in het hok om de leg kunstmatig op gang te houden. Dat is tijdens de rui geen goed idee, het verstoort het herstelproces en geeft het lichaam van de kip geen rust om te herstellen.
Wanneer is de rui voorbij?
De rui is voorbij als het nieuwe verenpak volledig is aangegroeid en de kip er weer glad en vol uitziet. Kort daarna begint de leg in de meeste gevallen vanzelf weer op gang te komen. Kippen die snel en volledig ruien zijn vaak de betere leggers: een korte, intense rui is een teken van een vitaal dier.
Geef je kippen de tijd en rust die ze nodig hebben, zorg voor goed voer en houd het hok schoon. Dat is de beste manier om de rui zo soepel mogelijk door te komen. Een kip die goed de rui doorstaat, legt daarna vaak weer uitstekend.
