Een appelboom verplaatsen lukt het best in de herfst of het vroege voorjaar, als de boom in rust is en nog geen nieuwe bladeren maakt. Op dat moment staat de groei stil en is de kans op herstel na het verplanten het grootst. Jonge bomen verdragen het verplaatsen goed; hoe ouder en groter de boom, hoe voorzichtiger je te werk moet gaan.
Wanneer is het goede moment om een appelboom te verplaatsen?
De beste periode loopt van oktober tot en met maart. Na de bladval is de boom in een soort winterslaap: hij verbruikt weinig energie en kan de wortelbeschadiging die bij het uitgraven onvermijdelijk is, beter opvangen. Verplaats de boom nooit midden in het groeiseizoen (april tot september). Dan verbruikt hij veel energie voor nieuwe blaadjes en vruchten, en raakt hij bij het verplanten al snel in de stress.
Als je kiest voor het vroege voorjaar, doe het dan vóór de knoppen open gaan. Zodra de appelboom begint uit te lopen, neemt het risico op mislukken snel toe. Grond die bevroren is, is een reden om even te wachten: je kunt dan de wortels niet netjes vrijmaken.
Stap voor stap een appelboom verplaatsen
Het verplaatsen van een appelboom vraagt voorbereiding. Onderstaande stappen helpen je om het goed aan te pakken.
- Stap 1: Bepaal de omvang van de wortels. Graaf op ongeveer 50 tot 70 centimeter van de stam rondom de boom een proefgeul. Zo zie je hoe breed de wortels lopen voordat je begint met uitgraven.
- Stap 2: Graaf een ruime kluit uit. Hak de wortels zo min mogelijk door. Probeer een kluit grond mee te nemen die minimaal even breed is als de kroonbreedte van de boom. Hoe groter de kluit, hoe meer wortels intact blijven.
- Stap 3: Snoei de boom direct voor het verplanten. Door de kroon iets in te krimpen, verlaag je de watervraag van de boom. Dat compenseert voor het verlies aan wortels. Verwijder dode of zieke takken en snoei de kroon met maximaal een derde in.
- Stap 4: Plant op de nieuwe plek niet te diep. De bovenkant van de kluit hoort op dezelfde hoogte te liggen als het maaiveld, of maximaal een paar centimeter eronder. Te diep planten is een veelgemaakte fout die de boom op termijn beschadigt.
- Stap 5: Water geven en vastzetten. Geef de boom na het planten flink water en herhaal dat de eerste weken regelmatig. Zet een grote boom eventueel tijdelijk vast met een paal en boom-bindmateriaal, zodat hij niet in de wind wiegelt terwijl de wortels zich herstellen.
Hoe oud mag de boom zijn om nog te verplaatsen?
Een appelboom van twee tot drie jaar oud verplaats je zonder veel risico. Naarmate de boom groter en ouder wordt, groeit het wortelstelsel verder uit en is er meer schade bij het uitgraven. Een boom van tien jaar of ouder is moeilijk te verplaatsen zonder grote ingreep. Het is dan verstandig om kritisch te bekijken of het echt nodig is, of dat je beter een nieuwe, jonge boom op de gewenste plek kunt planten.
Wil je toch een grote, oude appelboom verplaatsen? Overweeg dan het wortels vooraf te snoeien, ook wel wortelsnoei genoemd. Graaf daarvoor al een jaar van tevoren rondom de boom een greppel en snij daarin de wortels door. Zo vormt de boom dat jaar nieuwe fijnere wortels dicht bij de stam, waardoor hij beter bestand is tegen de verplanting een jaar later.
Wat te doen als de boom niet aanslaat?
Na het verplaatsen kan het voorkomen dat de appelboom er wat slap bij hangt of weinig uitloopt. Dat is in de eerste weken niet meteen een teken dat het mislukt is. Geef de boom de tijd om nieuwe wortels te vormen en blijf regelmatig water geven, zeker bij droog weer. Verwijder eventueel nieuwe vruchten in het eerste jaar na het verplaatsen: bloemen en vruchten kosten energie die de boom beter kan gebruiken voor wortelgroei.
Slaat de boom na een volledig groeiseizoen nog steeds niet aan (geen nieuwe blaadjes, dorre takken), dan is de schade aan de wortels waarschijnlijk te groot geweest. Controleer ook of de kluit niet uitgedroogd is of te nat staat.
Met de juiste timing (herfst of vroeg voorjaar), een ruime kluit, beperkt snoeien en voldoende water na de verplanting maak je de kans op succes bij het verplaatsen van een appelboom een stuk groter. Jonge bomen verdragen de verhuizing het makkelijkst; bij oudere exemplaren is geduld en voorbereiding de sleutel.
